Badania poziomu cholesterolu dokonuje się poprzez pobranie i zbadanie krwi, a następnie utworzenie tzw. lipidogramu. Pokazuje on nam kilka bardzo ważnych informacji odnośnie zawartości cholesterolu we krwi. Przede wszystkim widzimy całkowity poziom cholesterolu oraz bardzo ważny jego podział na frakcje HDL i LDL nazywane „dobrym” i „złym” cholesterolem. Na podstawie lipidogramu określimy też zawartość triglicerydów oraz w niektórych przypadkach stężenie lipoproteiny A.
Normy cholesterolu dla osób dorosłych kształtują się następująco:
Stężenie całkowite (TC)
- Norma to poziom <200 ml/dl (<5,2 mmol/l)
- Podwyższony poziom to 200-250 ml/dl (5,1-6,5 mmol/l)
- Poziom zacznie podwyższony to >250 ml/dl (>6,5 mmol/l)
Podwyższony poziom może świadczyć o chorobach takich jak niewydolność nerek, cukrzyca, łuszczyca, alkoholizm, zespół nerczycowy, niedoczynność tarczycy czy zastój żółci. Wpływ na jego występowanie ma spożywanie pokarmu bogatego w cholesterol.
Stężenie HDL („dobry” cholesterol)
- Norma dla mężczyzn to 35–70 mg/dl (0,9-1,8 mmol/l)
- Norma dla kobiet 40–80 mg/dl (1,0-2,1 mmol/l)
Należy tutaj wspomnieć, że wyższe wartości to dobry wynik. Poziom niższy niż dolne wartości graniczne jest czynnikiem świadczącym o możliwości wystąpienia choroby wieńcowej. Jeżeli jest niższy warto powtórzyć badanie kilkukrotnie w odstępach czasu, gdyż HDL może się chwilowo obniżać w przypadku gwałtownie przebiegających chorób, bezpośrednio po zawale serca a także po urazach (wypadek lub operacja chirurgiczna).
Stężenie LDL („zły” cholesterol)
- Norma to poziom < 135 mg/dl (< 3,5 mmol/l)
- Poziom podwyższony to 135–155 mg/dl (3,5-4,0 mmol/l)
- Poziom znacznie podwyższony to > 155 mg/dl (> 4,0 mmol/l)
W tym wypadku im niższe wartości tym dla nas lepiej. LDL jest rozpatrywany w parze z całkowitym cholesterolem. Jeśli obie te wartości są podwyższone jest to sygnał to głębszego poszukania przyczyny takiego stanu. Wysoki poziom złego cholesterolu może świadczyć o chorobach układu sercowo-naczyniowego takich jak zawał serca, choroba wieńcowa, udar mózgu czy miażdżyca i miażdżyca zarostowa kończyn dolnych. LDL często bywa składnikiem kamieni żółciowych znajdujących się w pęcherzyku żółciowym.
Triglicerydy (Trójglicerydy, TG)
- Norma to poziom poniżej 150 mg/dl (>1,7 mmol/l).
Triglicerydy są składnikami większości tłuszczów roślinnych i zwierzęcych. Z pokarmu trafiają one do jelita, skąd po przetworzeniu trafiają do krwi. Cząsteczki trójglicerydów przyczepiają się zarówno do frakcji HDL i LDL cholesterolu. Ich poziom można obniżać poprzez zastosowanie diety o niskiej zawartości cholesterolu. Należy także pamiętać, że bardzo wysokie stężenie trójglicerydów może być przyczyną ostrego zapalenia trzustki.
Lipoproteina A
- granica ryzyka to wartość powyżej 150 mg/dl
Wartość ta jest podwyższona u palaczy. Należy ona do czynników ryzyka miażdżycy, zakrzepicy, udaru mózgu oraz zawału mięśnia sercowego.
Objaśnienie jednostek
- mg/dl – miligram na decylitr (100ml)
- mmol/l – milimol na litr (1000ml)